शरणार्थीलाई नेपालमै बस्ने व्यवस्था गरौं–नेकपा सांसद

काठमाडौं, मंसिर ९ । सत्तारुढ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)का सांसदहरूले शरणार्थीलाई नेपालमा कानुनी हैसियत प्रदान गर्ने व्यवस्था प्रस्ताव राखेका छन् । उनीहरूले भुटान र तिब्बत बाहेकबाट आएकालाई पनि शरणार्थीको मान्यता दिन माग गरेका हुन ।

नेकपाका राष्ट्रियसभाका सांसदहरू ठगेन्द्रप्रकाश पुरी, शेरबहादुर कुँवर, उदया शर्मा पौड्याल, सिंहबहादुर विश्वकर्मा, नन्दा चपाईं, खिमकुमार विश्वकर्मा, चक्र स्नेही र कोमल ओलीले अध्यागमन सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयकमा यस्तो व्यवस्था राख्ने प्रस्ताव गरेका हुन् । मानवअधिकारको दृष्टिकोणले आफूहरूले यस्तो प्रस्ताव राखेको सांसद पुरी बताउँछन् ।

अध्यागमन सम्बन्धी विधेयकको दफा ३ मा ‘नेपालमा प्रवेश तथा उपस्थिति’ सम्बन्धी व्यवस्था छ । जहाँ शरणार्थीका सम्बन्धमा कुनै व्यवस्था राखिएको छैन् ।

नेकपाका सांसदहरूले यही दफामा शरणार्थीलाई पनि नेपाल प्रवेशमा बन्देज नलगाउने र नेपालमा नै बसोबास गर्न सक्ने गरी कानुनी मान्यता दिने नयाँ व्यवस्था प्रस्ताव गरेका हुन् ।

‘कुनै विदेशीले आफ्नो देशमा फिर्ता पठाईएमा उत्पिडन हुने प्रवल भयका कारण शरण लिन चाहेमा निजलाई नेपाल प्रवेश गर्न बन्देज लगाइने छैन र निजलाई शरणार्थीको हैसियत निर्धारणमा तोकिए बमोजिम नेपाल सरकारको निकायमा पठाइनेछ’ नेकपाका सांसदहरुले राखेको संशोधन प्रस्तावमा उल्लेख छ ।

यो प्रस्ताव पार्टीका तर्फबाट नभएर व्यक्तिगत रुपमा राखिएको सांसद पुरीले बताएका छन् । उनी भन्छन्, ‘हामीले पार्टीमा छलफल गरेर यो प्रस्ताव राखेका होइनौं । मानवीयता र मानवअधिकारको दृष्टिले यो व्यवस्था आवश्यक छ भनेर राखेका हौं ।’

गृहमन्त्रालयका अनुसार हाल नेपालका कुन कुन देशका कति शरणार्थी छन भन्ने यकिन तथ्याङ्क छैन् । सरकारले कानूनी रुपमा भुटानी र तिब्बतीलाई मात्रै शरणार्थी मान्दै आएको छ ।

म्यानमारबाट आएका रोहिंग्या, पाकिस्तान, श्रीलंका, बंगलादेश, सोमालिया लगायतबाट आएकाहरूलाई शरणार्थी मानिदैन ।

‘राज्यको नीति प्रतिकुल प्रस्ताव’

मंगलबार राष्ट्रिय सभाको विधायन व्यवस्थापन समितिमा यो विधेयकमाथि दफावार छलफल थियो । छलफलमा भाग लिँदै नेकपाका सांसद पुरीले शरणार्थीलाई बसोबासको कानुनी मान्यता दिने प्रस्ताव राखे । तर, कानुनी मान्यता दिएपछि उनीहरूले के कस्तो अधिकार प्रयोग गर्न पाउने भन्ने जस्ता विषयमा केही उल्लेख गरेनन् ।

‘कुनै विदेशीले आफ्नो देशमा फिर्ता पठाइएमा उत्पीडन हुने प्रवल भयका कारण शरण लिन चाहेमा निजलाई नेपाल प्रवेश गर्न बन्देज लगाउनु हुन्न’ पुरी भन्छन्, ‘नेपालमा नै बसोबास गर्न सक्ने गरी कानुनी मान्यता दिइनुपर्छ ।’

तर, नेकपाका सांसदहरूको प्रस्ताव नेकपाकै सरकारका गृहमन्त्री रामबहादुर थापाले स्वीकार गर्न नसक्ने बताए । ‘शरणार्थी वा बाहिरबाट आएकालाई कानुनी हैसियत दिँदा समस्या निम्तिन्छ’ गृहमन्त्री थापाले भने ।

गृहसचिव महेश्वर न्यौपानेले नेकपाका सांसदहरूको प्रस्तावलाई ‘राष्ट्रिय नीतिको प्रतिकुल’ भएको बताए ।

‘शरणार्थीको सन्दर्भमा हाम्रो मुलुक त्यति लिबरल बन्न सक्ने अवस्था छैन् भन्ने कुरा हाम्रा राष्ट्रिय नीतिहरूले भन्छ’ गृहसचिव न्यौपानेले भने, ‘कानुनमा शरणार्थीले बस्न पाउनुपर्छ भनेर राखियो भने यो हाम्रो राष्ट्रिय नीति र राष्ट्रिय क्षमताको प्रतिकुल हुन्छ ।’

नेपाल कानुन आयोगका अध्यक्ष माधव पौडेलले पनि शरणार्थी लिने नेपालको नीति नरहेको र त्यसो गरे दिर्घकालिन असर पर्ने बताए । उनले कानुनमा यस्ता कुरा राख्न नहुने सुझाव दिए ।

‘शरणार्थी लिएर आइसकेपछि निकाला गर्न सक्नुहुन्न । सबैभन्दा नकरात्मक पाटो यही हो’ पौडेलले भने, ‘लिबरल डेमेक्रेसीको रुपमा देशलाई विकास गरिराखेका छौं । यस्तो अवस्थामा शरणार्थीलाई भ्यालु दियौं भने फ्लो यहाँ धेरै हुन सक्छ । विदेश नीतिमा असर पर्न सक्छ । यो दिर्घकालिन असर पर्ने विषय हो । त्यसकारण मेरो विनम्र अनुरोध– यो यहाँ नराखौं ।’


SHARE THIS